Twój wczesnoszkolniak i jego potrzeby

Jestem przekonana, że śmiało przyznasz, droga Mamo, iż moment przekroczenia szkolnego progu rozpoczyna nowy, ważny i wyjątkowy etap w życiu dziecka i jego rodziny.

I w tym miejscu, w wielu głowach, nasuwa się skrót myślowy: „Kiedyś beztroska sielanka, teraz godziny spędzane z dzieckiem nad książkami i zeszytami”. Faktycznie, nie da się zaprzeczyć, „nauka” małego człowieka staje się jego głównym obowiązkiem, pracą oraz podstawowym czynnikiem psychicznego rozwoju. Oczywiście, nie ulega wątpliwości, że w pokonywanie nowych wyzwań czynnie włączają się także rodzice i opiekunowie.

Droga Mamo! „Uczenie się” staje się główną formą działalności dziecka, ale nie jedyną. Warto to podkreślić – nauka nie jest jedyną formą działalności Twojego szkolniaka! Wieeeeeelką potrzebą wieku wczesnoszkolnego jest w dalszym ciągu potrzeba aktywności, wyrażana w formie zabawy. Tak… wiem…, w wieku przedszkolnym była ku temu większa sposobność, nie było tylu obowiązków, etc., jednak… Twoje dziecko nadal potrzebuje się bawić! I mimo tego, że okres wczesnoszkolny dąży do przekształcenia dotychczasowej aktywności dziecka, ze spontanicznej i zdominowanej przez zabawę, w system działań sterowanych przez stałe zadania, obowiązki i normy społeczne (co wynika z podjęcia przez Twoje dziecko nowej roli społecznej – roli ucznia), to jednak … Twoje dziecko nadal potrzebuje się bawić!

Każda mama powinna pamiętać, że działalność dziecka w młodszym wieku szkolnym przejawia się w kilku formach, a mianowicie poprzez naukę, zabawę i pracę/twórczość. Nie odkrywamy tu nic nadzwyczajnego, ponieważ takie same formy działalności prezentują również przedszkolaki. Istotne jest jednak to, że aktualnie zmieniają się proporcje między tymi trzema sposobami działania i tu nauka niewątpliwie wysuwa się na prowadzenie.

Nauka odgrywa główną rolę, a chęć osiągnięcia szkolnego sukcesu podsyca płomyk motywacji do uczenia się. Sukcesy w procesie edukacji nie zależą jednak jedynie od czasu poświęconego na odrabianie lekcji i uczenie się. Oczywiście, te działania są ważne i obok możliwości poznawczych (składających się na intelekt dziecka), wpływają na osiągnięcia poznawcze, czyli dydaktyczne Twojego dziecka. Na pełen szkolny sukces składają się jednak jeszcze osiągnięcia emocjonalne (motywacyjne i wychowawcze). To ze sferą emocjonalną ściśle związane są potrzeby psychofizyczne dziecka, których zaspokojenie warunkuje harmonijny i prawidłowy rozwój Twojego dziecka oraz jego powodzenie w edukacji. Do najważniejszych potrzeb w okresie wczesnoszkolnym należą: ciekawość poznawcza oraz potrzeby radosnego ruchu i różnorodnego działania, twórczości dziecięcej, zabawy, bezpieczeństwa, akceptacji i sukcesu, więzi i kontaktu z rówieśnikami, oparcia u dorosłych.

Tak więc… Aktywność i ruchliwość należą do charakterystycznych i najzupełniej normalnych cech dziecka w tym okresie. Jeśli stwarza się warunki i prawidłowo organizuje tę aktywność, to dziecko charakteryzuje trwały, pozytywny nastrój, a inaczej mówiąc po prostu dobre samopoczucie, dzięki czemu zachowanie się dziecka jest wyraźnie pozytywne i zrównoważone, a to wpływa pozytywnie na proces edukacji. Natomiast w wypadkach, kiedy otoczenie usiłuje wszelkimi sposobami zahamować wzbierającą aktywność dziecka, zaczynają w samopoczuciu dziecka zachodzić niekorzystne zmiany, powodujące powstawanie nieprzyjemnych stanów uczuciowych, co także rzutuje, jednak negatywnie, na proces uczenia się.

Drugą charakterystyczną właściwością dziecka w wieku wczesnoszkolnym, na którą tylko pokrótce chciałabym zwrócić uwagę, jest ciekawość poznawcza, a więc ciekawość otaczającego świata. Ciekawość to najważniejszy warunek kształcenia i wychowania. Ciekawość to właściwość, która prowadzi do powstawania stałych zainteresowań. Jako rodzic masz bojowe zadanie – trzeba tę ciekawość u dziecka zarówno podsycać, jak i zaspokajać.

AKTYWNOŚĆ + RUCHLIWOŚĆ + CIEKAWOŚĆ = ZABAWA

Droga Mamo, mam dla Ciebie propozycję nie do odrzucenia. Wykorzystaj potrzeby psychofizyczne swojego dziecka, dołóż do tego swoje potrzeby (z niektórych potrzeb nie wyrastamy) i … spędź 20 minut dziennie ze swoim szkolniakiem na ZABAWIE! Poniżej przedstawiam Ci listę propozycji na czas zabawy ze swoją pociechą.

  • gra w piłkę, rzutki, badmintona,
  • gra w chińczyka, warcaby, scrabble,
  • gra w bierki, pchełki,
  • układanie puzzli,
  • czytanie bajek,
  • słuchanie muzyki, taniec, karaoke,
  • układanie klocków LEGO,
  • zabawa w teatr,
  • zabawa w dom/szkołę,
  • rysowanie,
  • wspólne oglądanie zdjęć, fotografii rodzinnych,
  • wspólne gotowanie, pieczenie,
  • wyjście na basen, do teatru, do kina, do ZOO,
  • przejażdżka rowerowa, na rolkach,
  • wyjście do restauracji,
  • rozmowa na dowolnie wybrany przez dziecko temat.

Możesz skorzystać z tych propozycji lub, co nawet bardziej wskazane, stworzyć wraz z dzieckiem własną listę pomysłów. Myślę, że oboje będziecie zachwyceni!

Jeśli jesteś mamą więcej niż jednego dziecka, spędź czas na zabawie ze wszystkimi, a nawet z mężem! 🙂 Pamiętaj jednak, że każde z Twoich dzieci potrzebuje choćby chwili w ciągu dnia, gdy będzie miało mamę tylko dla siebie.


Życzę udanej zabawy,

Anna Stania – Skalska, psycholog, mama Tymka

 

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.