mama szkolniaka

son

Zasady konstruktywnego chwalenia

 

Pierwsze miesiące nowego roku szkolnego za nami i dla wszystkich rodziców to czas przemyśleń na temat tego, jak zachęcić ich dziecko do nauki. Jak zmotywować je by chętniej odrabiało lekcje lub przykładało się do innych obowiązków szkolnych? Chcę tutaj podzielić się ze wszystkimi tym, jak ważna w procesie wychowania jest pochwała.

Chwalenie jest jedną z najskuteczniejszych metod oddziaływania na dzieci, nie tylko na te z trudnymi zachowaniami, ale na wszystkie. Jest narzędziem wychowania, które pozwala nam kształtować pozytywne zachowania u naszego syna lub córki. Pochwała wzbudza u dziecka motywację do działania!

Jak stosować to narzędzie, żeby było skuteczne?

Dobra pochwała to pochwała zasłużona. Warto zatem starać się wychwytywać i podkreślać u dzieci wszelkie pozytywne zachowania, takie, które chcemy zobaczyć ponownie, na przykład: dziecko przeczytało w skupieniu czytankę, samo usiadło do odrabiania lekcji, podzieliło się zabawką z rodzeństwem, samodzielnie założyło buty, usiadło w kręgu na zajęciach, poczekało na swoją kolej itp. Skupienie uwagi na tych zachowaniach, które są pożądane u naszego przedszkolaka czy ucznia, spowoduje, że zostaną one wzmocnione, co w efekcie zwiększy szansę na ponowne ich wystąpienie.

My dorośli również lubimy być zasłużenie chwaleni. Chęć do pracy i zaangażowanie rosną, gdy szef czy współpracownik w krótkich słowach docenią i zauważą nasze działania. Podobnie ma się to w przypadku naszych pociech.

Zasady konstruktywnego chwalenia:

  • Pochwała powinna być prosta i jasna, sformułowana krótko, np. ”Położyłeś zeszyty na stole”, bez słowa „nie”, np. zamiast „Nie spóźniłeś się” –  „Jesteś na czas.”
  • Pochwałę można uzupełnić o wskazanie cechy, która stoi za określonym zachowaniami dziecka. Przykładowo jeżeli dziecko usiadło na czas przy stole, pochwała mogłaby brzmieć tak „Siedzisz ze wszystkimi przy stole. Umiesz przyjść na czas”.
  • Chwalimy zaraz po wykonaniu czynności, co oznacza, że opisujemy to, co widzimy i co się dzieje, na przykład „Pozbierałaś klocki do pudełka po zabawie. Potrafisz zachować porządek w pokoju”.
  • Nie porównujemy z innymi.

Błędy w pochwale, czyli jakich słów unikać:

tak ale, tym razem, w końcu, dzisiaj, udało się, nareszcie, tylko

Takie słowa powodują, że pochwała zmienia się w ukrytą krytykę i przestaje spełniać rolę wskazówki dla naszych dzieci.
Przykłady: Tym razem dobrze ci poszło. Ładnie, ale nie do końca. Tylko raz narysowałeś dobrze.

Proste to jest i skomplikowane zarazem. Jeżeli jednak zastosujemy się do tych rad … wzrost motywacji, samooceny dziecka i postęp w wychowaniu jest gwarantowany. 🙂

Katarzyna Kordulewska – psycholog, psychoterapeuta

Artykuł opublikowano dzięki uprzejmości Gabinetu Psychologicznego „Razem”.

Odnośnik do strony: http://razempsycholog.pl/


 Twój wczesnoszkolniak i jego potrzeby

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Jestem przekonana, że śmiało przyznasz droga Mamo, iż moment przekroczenia szkolnego progu rozpoczyna nowy, ważny i wyjątkowy etap w życiu dziecka i jego rodziny.

I w tym miejscu, w wielu głowach, nasuwa się skrót myślowy – „kiedyś beztroska sielanka, teraz godziny spędzane z dzieckiem nad książkami i zeszytami.” Faktycznie, nie da się zaprzeczyć, „nauka” małego człowieka staje się jego głównym obowiązkiem, pracą oraz podstawowym czynnikiem psychicznego rozwoju. Oczywiście, nie ulega wątpliwości, że w pokonywanie nowych wyzwań czynnie włączają się także rodzice i opiekunowie.

Droga Mamo! „Uczenie się” staje się główną formą działalności dziecka, ale nie jedyną. Warto to podkreślić – nauka nie jest jedyną formą działalności Twojego szkolniaka! Wieeeeeelką potrzebą wieku wczesnoszkolnego jest w dalszym ciągu potrzeba aktywności, wyrażana w formie zabawy. Tak… wiem…, w wieku przedszkolnym była ku temu większa sposobność, nie było tylu obowiązków, etc., jednak… Twoje dziecko nadal potrzebuje się bawić! I mimo tego, że okres wczesnoszkolny dąży do przekształcenia dotychczasowej aktywności dziecka ze spontanicznej i zdominowanej przez zabawę, w system działań sterowanych przez stałe zadania, obowiązki i normy społeczne (co wynika z podjęcia przez Twoje dziecko nowej roli społecznej – roli ucznia), to jednak …. Twoje dziecko nadal potrzebuje się bawić!

Każda mama powinna pamiętać, że działalność dziecka w młodszym wieku szkolnym przejawia się w kilku formach, a mianowicie poprzez naukę, zabawę i pracę/twórczość. Nie odkrywamy tu nic nadzwyczajnego, ponieważ takie same formy działalności prezentują również przedszkolaki. Istotne jest jednak to, że aktualnie zmieniają się proporcje między tymi trzema sposobami działania i tu nauka niewątpliwie wysuwa się na prowadzenie.

Nauka odgrywa główną rolę, a chęć osiągnięcia szkolnego sukcesu podsyca płomyk motywacji do uczenia się. Sukcesy w procesie edukacji nie zależą jednak jedynie od czasu poświęconego na odrabianie lekcji i uczenie się. Oczywiście, te działania są ważne i obok możliwości poznawczych (składających się na intelekt dziecka), wpływają na osiągnięcia poznawcze, czyli dydaktyczne Twojego dziecka. Na pełen szkolny sukces składają się jednak jeszcze osiągnięcia emocjonalne (motywacyjne i wychowawcze). To ze sferą emocjonalną ściśle związane są potrzeby psychofizyczne dziecka, których zaspokojenie warunkuje harmonijny i prawidłowy rozwój Twojego dziecka oraz jego powodzenie w edukacji. Do najważniejszych potrzeb w okresie wczesnoszkolnym należą: ciekawość poznawcza oraz potrzeby radosnego ruchu i różnorodnego działania, twórczości dziecięcej, zabawy, bezpieczeństwa, akceptacji i sukcesu, więzi i kontaktu z rówieśnikami, oparcia u dorosłych.

Tak więc… Aktywność i ruchliwość należą do charakterystycznych i najzupełniej normalnych cech dziecka w tym okresie. Jeśli stwarza się warunki i prawidłowo organizuje tę aktywność, to dziecko charakteryzuje trwały, pozytywny nastrój, a inaczej mówiąc po prostu dobre samopoczucie, dzięki czemu zachowanie się dziecka jest wyraźnie pozytywne i zrównoważone, a to wpływa pozytywnie na proces edukacji. Natomiast w wypadkach, kiedy otoczenie usiłuje wszelkimi sposobami zahamować wzbierającą aktywność dziecka, zaczynają w samopoczuciu dziecka zachodzić niekorzystne zmiany, powodujące powstawanie nieprzyjemnych stanów uczuciowych, co także rzutuje, jednak negatywnie, na proces uczenia się.

Drugą charakterystyczną właściwością dziecka w wieku wczesnoszkolnym, na którą tylko pokrótce chciałabym zwrócić uwagę, jest ciekawość poznawcza, a więc ciekawość otaczającego świata. Ciekawość to najważniejszy warunek kształcenia i wychowania. Ciekawość to właściwość, która prowadzi do powstawania stałych zainteresowań. Jako rodzic masz bojowe zadanie – trzeba tę ciekawość u dziecka zarówno podsycać, jak i zaspokajać.

AKTYWNOŚĆ+ RUCHLIWOŚĆ+ CIEKAWOŚĆ = ZABAWA

Droga mamo, mam dla Ciebie propozycję nie do odrzucenia. Wykorzystaj potrzeby psychofizyczne swojego dziecka, dołóż do tego swoje potrzeby (z niektórych potrzeb nie wyrastamy) i … spędź 20 minut dziennie ze swoim szkolniakiem na ZABAWIE! Poniżej przedstawiam Ci listę propozycji na czas zabawy ze swoją pociechą.

– gra w piłkę, rzutki, badmintona,

– gra w chińczyka, warcaby, scrabble,

– gra w bierki, pchełki,

– układanie puzzli,

– czytanie bajek,

– słuchanie muzyki, taniec, karaoke

– układanie klocków LEGO,

– zabawa w teatr,

– zabawa w dom/szkołę

– rysowanie,

– wspólne oglądanie zdjęć, fotografii rodzinnych,

– wspólne gotowanie, pieczenie

– wyjście na basen, do teatru, do kina, do ZOO

– przejażdżka rowerowa, na rolkach

– wyjście do restauracji,

– rozmowa na dowolnie wybrany przez dziecko temat.

Możesz skorzystać z tych propozycji lub, co nawet bardziej wskazane, stworzyć wraz z dzieckiem własną listę pomysłów. Myślę, że oboje będziecie zachwyceni!

Jeśli jesteś mamą więcej niż jednego dziecka, spędź czas na zabawie ze wszystkimi, a nawet z mężem! 🙂 Pamiętaj jednak, że każde z Twoich dzieci potrzebuje choćby chwili w ciągu dnia, gdy będzie miało mamę tylko dla siebie.

 

Życzę udanej zabawy,

Anna Stania – Skalska

Psycholog, mama Tymka

5.00 avg. rating (96% score) - 1 vote

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.